Daga CHRISTY ZI
Sabon harin da aka kai al’ummar Bin-Per da ke gundumar Kombun a Karamar Hukumar Mangu ta Jihar Plateau ya sake jawo hankalin jama’a kan matsalar tsaron al’ummomin da ke cikin hadari, inda Kungiyar Matasa ta Mwaghavul ta bukaci gwamnati ta dauki matakin gaggawa tare da gudanar da cikakken bincike da sake duba tsarin tsaro.
Kungiyar ta ce harin ya yi sanadin mutuwar mutane 24, yayin da wasu da dama suka jikkata, sannan aka lalata gidaje da gonaki, lamarin da ya jefa iyalai cikin bakin ciki tare da tayar da hankalin al’ummomin yankin.
A cikin wata sanarwa mai kwanan wata 18 ga Agusta, 2026, wadda Daraktan Hulda da Jama’a na kungiyar, Tubwot Sunday, ya sanya wa hannu a madadin Shugabanta, Kwamared Kyesmang Yusuf, matasan sun bayyana bakin ciki, fushi da rashin gamsuwa kan abin da suka bayyana a matsayin gazawar gwamnati da jami’an tsaro wajen kare masu bin doka.
Harin ya jefa al’umma cikin firgici
Kungiyar ta ce harin da aka kai da dare ya haifar da asarar da ta wuce mutuwar mutane kawai, tana mai bayyana shi a matsayin mummunan hari kan mutunci, rayuwa da makomar al’ummomin da abin ya shafa.
Ta ce an kona gidaje da dama, yayin da aka lalata amfanin gona da gonaki, lamarin da ya kara jefa mazauna yankin cikin mawuyacin hali, musamman kasancewar yawancinsu sun dogara ne da noma wajen rayuwarsu.
Matasan sun ce lalata gonaki abin damuwa ne matuka, saboda hakan na barazana ga rayuwar iyalan da abin ya shafa a yanzu da kuma makomarsu ta fuskar tattalin arziki da samar da abinci.
Sanarwar ta kuma nuna damuwa kan yadda harin ya faru duk da kasancewar hukumomin tsaro da aka kafa domin kare jama’a, lamarin da ya haifar da tambayoyi kan inganci da saurin daukar matakin tsarin tsaro a wuraren da ke cikin hadari.
Kungiyar ta koka kan yawaitar hare-hare a al’ummomin Jihar Plateau, tana mai cewa bai kamata jama’a su ci gaba da rayuwa cikin tsoro ko su dauki nauyin da ya rataya a wuyan hukumomin tsaro ba.
Kungiyar ta ce, “Bai kamata jama’a su zama sojojin kansu kafin su samu damar yin barci lafiya a gidajensu ba.”
Ta yaba wa matasan Bin-Per da sauran al’ummomin da ke makwabtaka da yankin bisa jarumtarsu da taka-tsantsan, tana mai cewa kokarinsu na kare jama’arsu ya nuna juriyar da suke da ita yayin fuskantar barazana.
Sai dai kungiyar ta yi gargadin cewa bai kamata tsaron da al’umma ke yi da kansu ya zama madadin aikin jami’an tsaro na kwararru ba, tana mai cewa ya kamata matasa su kasance a makarantu, gonaki, wuraren sana’o’i da sauran ayyukan da za su amfani al’umma, maimakon shafe rayuwarsu suna gadin unguwanni.
Matasan sun bukaci gwamnati ta dauki mataki
Kungiyar ta yi kira ga Gwamnan Jihar Plateau, Caleb Mutfwang, da gwamnatin tarayya karkashin Shugaba Bola Tinubu da su gaggauta sake duba yanayin tsaro a al’ummomin da ke cikin hadari a Mangu da sauran sassan jihar.
Ta bukaci hukumomin da abin ya shafa da su tabbatar da cewa an samar wa jami’an tsaro kayan aiki yadda ya kamata, an jibge su a wuraren da suka dace, sannan an rika dora musu alhakin kare rayuka da dukiyoyi, musamman a al’ummomin da ke cikin barazanar hare-hare.
Kungiyar Matasa ta Mwaghavul ta kuma bukaci a gudanar da cikakken bincike mai gaskiya kan harin Bin-Per, ciki har da binciken yadda jami’an tsaro suka mayar da martani kafin, lokacin da kuma bayan harin.
Ta kuma bukaci a binciki makamantan hare-haren da aka kai a Karamar Hukumar Mangu da sauran al’ummomin Jihar Plateau da abin ya shafa, tana mai cewa dole a gano wadanda suka aikata kisan da lalata dukiyoyi tare da gurfanar da su gaban shari’a.
Kungiyar ta ce bai kamata a rika daukar kashe-kashen fararen hula, kona gidaje da lalata gonaki a matsayin al’amuran tsaro na yau da kullum ba.
Ta jaddada cewa kowace rayuwar da aka rasa tana nufin an ruguza iyali, yayin da kowace gonar da aka lalata ke nufin an kwace abinci, kudin shiga da fata daga hannun al’umma.
An bukaci sake fasalin tsarin tsaro
Saboda haka, kungiyar ta bukaci a gaggauta sake duba tare da sauya tsarin tsaro a al’ummomin da ke cikin hadari, tare da mayar da hankali kan tattara bayanan sirri, tsarin gargadin kai hare-hare tun da wuri, jibge jami’an tsaro kafin barazana ta kunno kai da kuma daukar matakin gaggawa.
Ta ce ingantaccen tsaro ya kamata ya kasance na rigakafi maimakon jiran an kai hari kafin a dauki mataki, tana mai cewa dole ne a jibge jami’an tsaro a wuraren da za su iya dakile hare-hare tare da mayar da martani cikin gaggawa kafin a yi asarar rayuka da dukiyoyi.
Kungiyar Matasa ta Mwaghavul ta bayyana goyon bayanta ga iyalan wadanda suka rasa ’yan uwansu, da wadanda suka jikkata ko suka rasa matsugunansu sakamakon harin.
Yayin da ta yaba wa jarumtar matasan da suka tashi domin kare al’ummominsu, kungiyar ta ce lamarin ya wuce batun mika ta’aziyya kawai, tana mai bukatar gwamnati ta dauki “mataki na musamman” domin hana sake asarar rayuka.
Kungiyar ta kammala da cewa al’ummomi ba za su ci gaba da binne ’yan uwansu ba yayin da ake tabbatar musu da cewa akwai isasshen tsaro, tana mai cewa yawaitar hare-haren na bukatar a gaggauta gudanar da bincike, tabbatar da daukar alhaki da kuma daukar kwakkwaran mataki daga hukumomin da abin ya shafa.